"Dziekuję Bożej Opatrzności i ludziom, że w czasie tej mojej pielgrzymki po ziemi niemieckiej mogę się spotkać z Wami, którym tu, w Niemczech, wypadło żyć i pracować, tworzyć historię własną, rodziny, kraju i tworzyć równocześnie historię zbawienia".

Tymi słowami zwrócił się Ojciec Św. Jan Pawel II - do Polaków w Niemczech, w 1980 roku.

Die Geschichte der Polnischen

Katholischen Mission in Münster

Die polnische Seelsorge auf dem

westfälischen Gebiet der Diözese Münster war bereits im 19. Jahrhundert

bekannt. Die industrielle Entwicklung im Bergbau und der Hüttenindustrie hat viele

Polen vorwiegend aus dem besetzten Preußen zur Arbeit in das Ruhrgebiet

herangezogen.  Bis zum Jahre 1939 gab es dort

eigene  polnische Verbände, Läden,

Schulen, Buchhandlungen und Seelsorgestellen.

Während des Zweiten Weltkrieges wurden

aus dem Gebiet des damaligen Polens mehrere Tausend Menschen als sog.

Zwangsarbeiter in das Dritte Reich gebracht. Nach Kriegsende wurden für diese Menschen,

die oft ohne ihre alte Heimat waren, in mehreren Städten Deutschlands sog. Sammellager

eingerichtet. Die Aufgabe dieser Lager bestand darin, die polnischen Landsleute

zur Rückkehr in ihre Heimat vorzubereiten, ihnen zur Auswanderung nach Übersee

zu verhelfen oder die Formalitäten zum Bleiben in Deutschland zu erledigen.

Ca. 1948 entstand auch ein solches

Sammellager in Münster an der Grevener Straße also auf dem Gebiet der Pfarrei Dreifaltigkeit.

In dieser Zeit entstand auch dort die Polnische Schule.

Im Jahre 1948 wurde vom damaligen

Polenseelsorger Pfarrer Wladyslaw Klos eine Kapelle errichtet. Im Jahre 1951

übernahm Herr Pfarrer Marian Retkiewicz die Seelsorge für die Polen, der zuerst

seinen Dienst von Rheine aus versah und dann seinen Wohnsitz in Münster annahm.  Ab Jahre 1963 wurden mit der freundlichen

Zustimmung des damaligen Pfarrers der Dreifaltigkeitskirche die Gottesdienste

in der dortigen Krypta gefeiert.

Seit der Amtsübernahme durch Pfarrer

Aloys Korte und mit seiner großherzigen Unterstützung wurden die Gottesdienste

weiterhin in der Krypta der Dreifaltigkeitskirche gefeiert. 1980 verstarb Herr

Pfarrer Marian Retkiewicz. Ein Jahr lang war diese Stelle des Polenseelsorgers

vakant. In dieser Zeit wurde die Seelsorge, dank der Bemühungen und

Unterstützung vieler polnischer Gemeindemitglieder von polnischen Priestern

aushilfsweise weitergeführt.

 

Im Jahre 1981 wurde Herr Pfarrer Jerzy

Hazubski zum Seelsorger für die Gläubigen polnischer Sprache ernannt. Die Hl.

Messen  wurden in der Krypta  der Dreifaltigkeits-Kirche und in der  St. Clemens-Kirche gefeiert.

 

Mit dem Dekret vom 22. März 1988

gründete H. H Bischof von Münster Dr. Reinhard Lettmann die „Polnische Katholische  Mission in Münster  und Herr Pfarrer Hazubski wurde zum Leiter

der Polnischen Katholischen Mission in Münster als „Missio cum cura animarum“ ernannt.

Im Jahre 1989 wurde das Büro der Polnischen Mission eingerichtet.

 

Während  der Amtszeit von Pfarrer Jerzy Hazubski

entstanden 13 neue Standorte der polnischen Mission  in der Diözese Münster. Aus diesem Grund

entstand auch  der Bedarf neue Priestern

aus Polen kommen zu lassen. 1988 

übernahm Pfarrer

Zbigniew Mielcarek die Funktion des

Kaplans in Recklinghausen, Im Jahre 1991 wurde die polnische Seelsorge durch

Kaplan Zdzislaw Wieclaw  gestärkt und im

Jahre 1993 kam noch Kaplan Robert Krawiec.

Nach dem Tod von Pfarrer Jerzy

Hazubski am 12.04.1999 wurde ab September des gleichen Jahres der frühere Seelsorger

in Dortmund und Siegen, Pfarrer Marian Wagner ernannt, der bis heute die

Polnische Mission leitet. Später kamen die weiteren Kapläne zur Hilfe, Kpl. Dr.

Janusz Misiewicz und Kaplan Adam Prorok , Kpl. Bartlomiej Ilkow, Kpl. Tomasz

Burghard und jetzt seit September dieses Jahres Kpl. Krzysztof Salik(alle aus

Erzdiözese Breslau).

 

Am 03.09.1999 hat PKM in  Münster feierlich die Arbeit in der neuen

Kirche St. Elisabeth begonnen. Außer der Kirche wurden uns das Pfarrhaus, der

Katechesensaal und Büroräume zur Verfügung gestellt. Dieser Zustand war eine

Anregung zur verstärkten seelsorgerlichen Arbeit sowie auch zur Zusammenarbeit

mit den deutschen Gemeinden St. Elisabeth und Herz Jesu. Diese Zusammenarbeit

mit der deutschen Gemeinde Herz-Jesu & St. Elisabeth verlief sehr aktiv und

erfolgreich.

Im Jahre 2008 wurde St. Elisabeth-Kirche

profaniert und unsere polnische Mission 

zog  in die  St. Antonius-Kirche ein, wo sie bis heute

zusammen mit der Spanischen Mission und Tamilischer und Irakischer Gemeinde

Ihren Sitz hat.  

 

St. Antonius-Kirche ist für unsere

Landsleute zu einem Stück  Heimat

geworden. Für Menschen, die aus verschiedenen Gründen aus Polen ausgereist

sind, auch für jene, die nur für eine kurze Zeit die Heimat verlassen haben –

ist sehr wichtig die Seelsorge in der eigenen Muttersprache zu erleben.  Wir erfahren dies, besonders hier in Münster,

wo sich viele unterschiedliche Gruppen unserer Landsleute befinden,  z.B.  im

Rahmen der Städtepartnerschaft des Schuleraustauschs oder der kulturellen

Kontakte. Nach Münster kommen  auch viele

polnische Touristen, weil die Stadt sehr sehenswert ist.

Neue Situation und neue

Herausforderungen verlangen neue Initiativen und neue Ideen in der Zusammenarbeit

zwischen deutschen, spanischen, Irakischen, 

Tamilischen Gemeinden. Unter anderen werden hier viele gemeinsame

kirchliche Feier und Feste gefeiert.

 

Ein wichtiger Schwerpunkt war stets

und bleibt die Weitergabe des Glaubens an die heranwachsende Generation. Mitte

des gesamten gemeinschaftlichen Lebens ist die Feier der Eucharistie. Sonntag

für Sonntag, aber auch an den Werktagen kommen viele Gläubige polnischer

Muttersprache um die Heilsgeheimnisse unserer Erlösung zu feiern. So finden sie

Heimat im Glauben und erfahren Stärkung, ihr leben als katholische Christen in

der neuen Umgebung zu gestalten. Die Seelsorge hat hier einen festen

Stellenwert erlangt und leistet zur Aussöhnung zwischen Polen  und Deutschen einen wichtigen Beitrag. Zur

Erwähnen wäre noch, dass während wir schon 

der St. Antonius-Kirche waren, wurde 

die Krypta der Dreifaltigkeits-Kirche geschlossen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gegenwärtig umfasst die Polnische

Katholische Mission in Münster die territoriale Seelsorge für die in den

Regionen Münster, Recklinghausen, Borken, Coesfeld, Steinfurt und Warendorf

lebende Polen. Auf dem Gebiet dieser Region befinden sich z.Z. 15 Orte, welche

die Polnische Kath. Mission  betreut.

 

Podczas II wojny światowej z obszarów dawnej Polski zostało przewiezionych na teren Trzeciej Rzeszy tysiące Polaków jako tzw. Przymusowych Robotników. Po zakończeniu wojny na terenie Niemiec zostały zorganizowane dla tych Polaków tzw. "obozy zbiorowe". Zadaniem tych obozów było pomóc naszym Rodakom w powrocie do Ojczyzny lub zalatwić wszelkie formalności związane z ich wyemigrowaniem za Ocean lub też z pozostaniem w Niemczech. Okolo 1948 r. powstał taki obóz zbiorczy w Münster przy ulicy Grevener Strasse na terenie Parafii świetej Trójcy.

W tym czasie powstała przy tym osiedlu dla Polaków Polska Szkoła - prowadzona przez Panią Halinę Richtscheid. W tym samym roku przez Duszpasterza dla Polaków - Ks. Proboszcza Władysława Kłosa wraz z udziałem Pani Emilii Tarnowskiej została urządzona specjalna Kaplica do odprawiania Mszy świętej dla naszych Rodaków. W roku 1951 Duszpasterstwo dla Polaków w Münster przejał Ks. Prob. Marian Retkiewicz, który poczatkowo dojeżdżał z Rheine, a potem zamieszkał na stałe w Münster. W roku 1963 za zgoda ówczesnego Proboszcza Kościoła św. Trójcy Msze święte były odprawiane po polsku w tamtejszej Krypcie, która do dziś służy naszym Rodakom. W roku 1980 zmarł Ks. Prob. Marian Retkiewicz. Przez rok czasu nasi Rodacy byłi bez swojego Duszpasterza. Dzięki staraniom wielu aktywnych czlonków naszej Parafii duszpasterstwo polskie było nadal kontynuowane przez różnych księży duszpasterzy na zasadzie zastępstwa.

 

W 1981 roku jako Duszpasterz dla wiernych mówiących po polsku został zamianowany przez Biskupa w Münster Ks. Prob. Jerzy Hazubski - pochodzący z Archidiecezji Wrocławskiej - który od tej pory kierował cala Polską Misją Katolicką. W tym to czasie duszpasterstwo polskie obejmowało terytorium 6-ciu Okręgów, które swoim zasięgiem obejmują 13 punktów misyjnych, między innymi: Recklinghausen, Dülmen, Marl, Ibbenbüren, Dorsten, Coesfeld, Beckum, Rheine, Castrop-Rauxel, Selm-Bork.

 

Ze wzgledu na silny przypływ Azylantów i przesiedleńców z Polski w latach 70 i 80-tych wzrosła liczbowo i pod względem znaczenia Polska Wspólnota Misyjna, która musiała stawić czoła wielu różnorodnym zadaniom i problemom jakie zaistniały. Po przewrocie w krajach Europy Wschodniej powstała dla Polskiej Misji Katolickiej całkiem nowa sytuacja. Wewnątrz Polskiej Misji Katolickiej powstała nowa grupa Polaków, do której należą ci, którzy tymczasowo przebywaja w Niemczech, a są to: pracownicy na kontraktach, robotnicy sezonowi, turyści, przedstawiciele sztuki, kultury i nauki, studenci oraz dzieci i mlodzież przebywająca na zasadzie wymiany szkól czy też na wakacjach. Dzięki staraniom Ks. Prob. Jerzego Hazubskiego - rozszerząjac zakres pracy duszpasterskiej i socjalnej - przybyli do pracy misyjnej z archidiecezji wrocławskiej: Ks. kan. Zbigniew Mielcarek, Ks. kan. Zdzislaw Więcław oraz Ks. kan. Robert Krawiec. Był to okres jednoczenia Polaków, Azylantów oraz osób przybyłych z Polski do Niemiec na podstawie pochodzenia. Poznany przez nich w dzieciństwie i młodosci język polski odgrywal ważna i wprost niezastąpiona rolę, zwłaszcza w sferze życia religijnego i duchowego. Msze święte, polskie pieśni, polskie zwyczaje i tradycje stają się łacznikiem wspólnoty misyjnej.

 

W roku 1999 - 12 kwietnia umiera Ks. Pralat Jerzy Hazubski. Nowo mianowanym Proboszczem zostaje Ks. Kan. Marian Wagner - długoletni duszpasterz w Dortmundzie oraz Siegen. W tym samym roku przybywają do pracy duszpasterskiej: Ks. dr Janusz Misiewicz oraz Ks. mgr. Adam Prorok. W tym to czasię Polska Miska Katolicka za zgodą Kurii niemieckiej otrzymała nowe Centrum Misyjne- Kosciól św. Elżbiety, Dom Parafialny, salki katechetyczne oraz pomieszczenia na biura parafialne.

 

Moment ten staje się impulsem do wzmożonej i szeroko rozwijanej pracy duszpasterskiej. Polska Misja Katolicka w Niemczech jest ciagle wspólnotą żywą, bo równoczesnie jest wspólnotą wiary i wspólnotą kulturalną. Ludzie złaczeni są wspólnotą wiary, ale i wspólnym polskim pochodzeniem. Stąd niezależnie od stanowiska społecznego, czy zawodowego na płaszczyznie wiary i płaszczyznie polskości znajdują platformę spotkania i działania.

Zmiany jakie dokonały się w strukturach kościelnych ( fuzje: Herz Jesu i St. Elisabeth) spowodowały, że dotychczasowy kościół St. Elisabeth - w którym mieściła się nasza Misja - będzie zamknięty. Stąd Biskupstwo Münster po rozmowach przeprowadzonych z Radą Parafialną i wiernymi zaproponowało Polskiej Misji Katolickiej nową siedzibę przy kościele St. Antonius ( przy Antoniuskirchplatz 11) w Münster.

 

Dnia 09 listopada 2008 roku - czyli w uroczystość poświęcenia Bazyliki św. Jana na Lateranie - została odprawiona pierwsza Msza święta w nowym kościele St. Antonius w Münster. Podczas tej Mszy św. miało miejsce uroczyste wprowadzenie Kopii Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która przez 9 lat patronowała naszej wspólnocie w kościele św. Elżbiety. Eucharystii przewodniczył ks. Bartłomiej Ilków a kazanie do licznie przybyłych wiernych wygłosił ks. Prob. Marian Wagner. W tym ważnym dla nas w dniu - powiedział Ks. Proboszcz - prośmy zatem o wstawiennictwo Najświętszej Maryi Panny, Królowej Polski, ażeby to nowe miejsce, które otrzymujemy pomogło stać się, jak Ona, "domem Boga", żywą świątynią Jego miłości dla wszystkich Rodaków.

 

Natomiast w drugą niedzielę adwentową (07.12. 08) nastąpiła uroczysta Inauguracja naszej działalności w tym kościele. Uroczystości przewodniczył Ks. Bp Josef Voß wraz z licznie przybyłymi gośćmi: Ks. Prof. Pottmeyer, Ks. Prob. Hans Ludger, Ks. Prob. Joachim Giela, Ks. Prob. Alejandro Serrano, Ks. J. Misiewicz i Ks. Zb. Mielcarek oraz Burmistrzyni miasta Münster P. Karin Reismann i Franz-Thomas Sonka - Referat z Wydziału dla Duszpasterstwa Obcokrajowców w Generalnym Wikariacie w Münster.

W homilii Ks. Bp J. Voß podkreślił znaczenie kościoła i wspólnoty w życiu obcokrajowców oraz ich przywiązanie do wiary wyniesionej z domu ojczystego. Zaznaczył, że kościół ten odtąd będzie służył dla duszpasterstwa obcokrajowców: Polaków, Hiszpanów jak i Tamilów.

Trzeba przyznać, że kościół St. Antonius jest centralnie położony w centrum miasta i swoją okazałą budowlą spełnia wymogi dzisiejszego duszpasterstwa (parkingi niedaleko oraz przystanki autobusowe, łatwy dojazd).

 

Przy nowym kościele St. Antonius znajduje się Biuro Parafialne naszej Misji oraz salki Parafialne, w których odbywają się nasze zajęcia lekcyjne i katechetyczne dla dzieci i młodzieży oraz spotkania dla poszczególnych Grup Modlitewnych. Zaplecze duszpasterskie spełnia optymalnie swoją rolę.

 

Dla wszystkich, którzy wyjechali za granicę z Polski - choćby na pobyt czasowy - bardzo ważnym miejscem jest duszpasterstwo prowadzone w języku kraju pochodzenia. Doświadczamy tego szczególnie tu w Münster, gdzie przybywa wiele grup w ramach wymiany partnerskiej miast, szkół czy kultury. Nie brakuje też ludzi przyjezdnych turystycznie. A jest co zwiedzać w Münster. I takie duszpasterstwo w szerokim rozumieniu sprawuje Polska Misja Katolicka w nowym Centrum Duszpasterskim przy kościele St. Antonius.

 

Nowa rzeczywistość i nowa współpraca sprawia, że misja nasza podejmuje cały szereg nowych wyzwań na polu współpracy i kooperacji duszpasterskiej ze wspólnotą niemiecką, hiszpańską i Tamilów. Wspólne uroczystości, jakimi są: Odpust z okazji naszego Patrona św. Antoniego, Procesja w Boże Ciało oraz wspólny "Opłatek" i spotkanie noworoczne z objaśnianiem naszych zwyczajów i tradycji Bożonarodzeniowych są okazją i przyczyniają się do bliższego poznania naszych kultur i pogłębienia wiary. Od wielu już lat jednym z elementów propagowania naszej kultury jest wystawianie w czasie Świąt Bożego Narodzenia Szopki zakopiańskiej ze Szkoły Plastycznej Kenara. Cieszy się ona dużym zainteresowaniem i uznaniem wśród naszych rodaków jak i Niemców i wśród innych narodowości. Natomiast w okresie Świąt Wielkanocnych tradycją już jest wspólna Niedziela Palmowa z poświęceniem polskich palm. Poza tym organizujemy w naszej wspólnocie koncerty znanych polskich chórów i zespołów a także wystawy naszych polskich artystów. Gościła też u nas Wystawa o Janie Pawle II i cieszyła się dużym powodzeniem.